Thế Giới Di Sản

Cổ vật

k2

Pháp bàn giao trống đồng Đông Sơn cho Việt Nam: Không đơn thuần là tiếp nhận một cổ vật quý giá…

Nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm từ ngày 10 đến 11/9/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp Catherine Pégard cùng đại diện Tổng cục Hải quan, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tổ chức bàn giao cho các cơ quan chức năng Việt Nam chiếc trống đồng thuộc văn hóa Đông Sơn. Sự kiện không chỉ đánh dấu hành trình trở về của một hiện vật quý giá mà còn thể hiện kết quả hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

f3

Hồi hương cổ vật - Bài 1: Thực trạng cổ vật Việt Nam ở nước ngoài

LTS: Hiện Bộ VHTTDL đang gấp rút hoàn thiện “Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước” để trình Chính phủ. Bộ VHTTDL khẳng định: Đề án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ với công tác bảo tồn di sản mà còn là việc khẳng định bản sắc, vị thế và sức mạnh văn hóa của Việt Nam trong giai đoạn mới và xác định đây là nhiệm vụ hết sức cần thiết và cấp bách. Thế giới Di sản xin giới thiệu bài viết của PGS.TS Nguyễn Quốc Hùng - Ủy viên BCH Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL).

T1_16x9

Bảo vật quốc gia Khuôn đúc “Mũi tên đồng Cổ Loa” tại Đền thờ An Dương Vương Cổ Loa - Hà Nội

Trong những phát hiện quan trọng của khảo cổ học tại Di tích Quốc gia đặc biệt Cổ Loa, nhằm minh chứng cho tính xác thực của ngôi thành cổ này, để xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh vào Di sản văn hóa của nhân loại, đương nhiên là dày đặc những di tích và di vật, nhưng theo chúng tôi, những khuôn đúc bằng đá tìm thấy trong tầng đất Đền thờ An Dương Vương có một vị trí quan trọng đặc biệt, rất cần được quan tâm. Bộ khuôn đúc được khảo cổ học khai quật từ năm 2004 đến năm 2007, tại địa điểm tọa lạc ngôi đền thờ vị Vua khai sáng Nhà nước Âu Lạc - nơi mà theo truyền thuyết, đó là cung thất của Vua. Thế nhưng, những khuôn đúc ở đây lại đi liền và đồng thời với những lò đúc đồng đã cho chúng ta một nhận thức khác về địa điểm khảo cổ học quan trọng này.

s2_16x9

Giám định cổ vật thật - giả: Bài 2: Góp phần gìn giữ sự trung thực của lịch sử thông qua hiện vật

Giám định cổ vật thật, giả là một lĩnh vực đòi hỏi đồng thời con mắt thẩm mỹ, tư duy lịch sử, hiểu biết kỹ thuật và bằng chứng khoa học. Từ việc đọc chất liệu, kỹ thuật chế tác, phong cách nghệ thuật, cấu trúc biểu tượng đến việc sử dụng phương pháp so sánh và phân tích phòng thí nghiệm, người giám định mới có thể tiếp cận hiện vật một cách toàn diện và tránh được các kết luận cảm tính. Trong bối cảnh kỹ nghệ làm giả ngày càng tinh vi, chỉ một dấu hiệu đơn lẻ không bao giờ đủ để quyết định giá trị chân xác của cổ vật. Điều cần thiết là một thái độ cẩn trọng, liên ngành và nhất quán: nhìn hiện vật vừa như vật chứng lịch sử, vừa như cấu trúc vật liệu, vừa như sản phẩm nghệ thuật của một truyền thống văn hóa cụ thể.

a1_16x9

Khai quật trạm Nam Chơn - đồn Chơn Sảng: Giải mã "yết hầu" phòng thủ Đà Nẵng dưới chân Hải Vân

Từ ngày 22-5, Ban Quản lý Di tích và Danh thắng Đà Nẵng phối hợp với Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức khai quật khảo cổ khẩn cấp tại di tích trạm Nam Chơn và đồn Chơn Sảng, phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng. Kết quả khai quật ban đầu tại đây góp phần bổ sung chứng cứ vật chất để nghiên cứu vai trò của hai di tích trong hệ thống phòng thủ Đà Nẵng thời Nguyễn trong cuộc chiến 1858 -1860. Cùng với Hải Vân quan, pháo đài Định Hải, thành Điện Hải, thành An Hải và các công trình liên quan, trạm Nam Chơn và đồn Chơn Sảng tạo thành một mắt xích bảo vệ cửa ngõ phía bắc Đà Nẵng, kiểm soát tuyến đường Thiên Lý và duy trì đường liên lạc, vận chuyển, tiếp viện từ Kinh đô Huế vào mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng.

Giám định cổ vật thật - giả: Bài 1- Giám định theo chất liệu và theo phong cách nghệ thuật

Giám định cổ vật thật - giả: Bài 1- Giám định theo chất liệu và theo phong cách nghệ thuật

Trong bối cảnh thị trường sưu tầm cổ vật phát triển nhanh, nhu cầu giao dịch cổ vật ngày càng lớn, đồng thời công nghệ làm giả cũng tinh vi hơn, công tác giám định càng trở nên quan trọng. Một kết luận giám định đúng không chỉ có ý nghĩa trong việc xác lập giá trị kinh tế của hiện vật mà còn liên quan trực tiếp tới bảo tồn di sản, nghiên cứu lịch sử, nhận diện bản sắc văn hóa và xây dựng tri thức khoa học về quá khứ. Vì vậy, giám định cổ vật thật - giả cần được xem như một nghệ thuật nhận thức dựa trên nền tảng khoa học, nơi mỗi chi tiết của hiện vật đều có thể trở thành chứng cứ nếu được đọc đúng trong mối liên hệ tổng thể.

Tất cả Bài viết